De Vlaamse hogescholen kunnen uitpakken met een stijging van het aantal inschrijvingen met 12,6%. Opmerkelijk daarbij is het grote aandeel studenten boven de 25 jaar. Daaruit blijkt dat de hogescholen de juiste partner zijn voor de nodige bij- en omscholing gedurende de loopbaan van de Vlaming. Met het aanbod van graduaatsopleidingen aan de hogescholen is bovendien een logische stap gezet in de richting van de verdere democratisering van het hoger onderwijs. De Vlaamse hogescholen waarderen dan ook dat de Vlaamse Regering hun lerende biotoop van de praktijk wat zuurstof geeft in haar meerjarenbegroting 2020-2024.

 

Eric Vermeylen, secretaris-generaal: “De cijfers in de oktobertelling bewijzen eens te meer het belang en de plaats van opleidingen met een professionele finaliteit in het hoger onderwijs.”


15.511 meer studenten aan de hogescholen in Vlaanderen

De Vlaamse hogescholen zijn blij de zoveelste keer op rij meer studenten te verwelkomen. Dit jaar klokken ze af op 138.309 studenten of 15.511 meer dan vorig jaar. Dat is een stijging van 12,6 %.

Opvallend in de cijfers zijn de graduaatsopleidingen die de hogescholen sinds dit academiejaar voor de eerste keer aanbieden. Dit genereert een toename in zowel studentenaantallen als in aantal opleidingen. De fijnmazigheid van het aanbod van deze opleidingen werkt tevens drempelverlagend voor de studenten.

De 14.030 studenten in de graduaatsopleidingen buiten beschouwing gelaten, tellen de hogescholen 124.279 studenten in de bachelor- en masteropleidingen, wat een stijging betekent van 1,2 % tegenover vorig jaar.

Hoe zit dat nu met de generatiestudenten?

Voor het academiejaar 2019-2020 hebben zich 33.576 generatiestudenten aangemeld, wat een opmerkelijke stijging van 5.144 inschrijvingen is. Deze stijging is volledig te danken aan de eerste generatie graduaatstudenten aan de hogescholen met 6.334. Dit betekent echter ook dat het aantal generatiestudenten in de bacheloropleidingen met 4 % of met 1.190 studenten daalt. Graduaatsstudenten kunnen zowel rechtstreeks doorstromen naar de arbeidsmarkt, als na het behalen van hun diploma, gemakkelijk doorgroeien naar een bacheloropleiding, wat dan weer goed is voor de verdere democratisering van het hoger onderwijs.
 

Joris Hindryckx: voorzitter “Bijkomende troeven zijn namelijk dat graduaatsstudenten zowel rechtstreeks kunnen doorstromen naar de arbeidsmarkt, als na het behalen van hun diploma, gemakkelijk kunnen doorgroeien naar een bacheloropleiding, wat dan weer goed is voor de verdere democratisering van het hoger onderwijs.”


Lerarenopleidingen zitten in de lift

In de lerarenopleidingen is een keerpunt merkbaar, met voor het eerst terug een aanzienlijke stijging van het aantal inschrijvingen. Met bijna 22.000 studenten is dit het beste cijfer dat de hogescholen kunnen voorleggen sinds 2015. De aandacht in de media, waar vooral het structureel tekort aan leerkrachten in de verf werd gezet, heeft hier vermoedelijk de keuze voor lerarenopleidingen een duwtje in de rug gegeven. Ook de gerealiseerde hervorming van de lerarenopleidingen in het hoger onderwijs, heeft wellicht een positieve invloed.

De toename van de generatiestudenten van 3.855 naar 4.165 toont evenzeer aan dat de verplichte niet-bindende toelatingsproeven die nu al vier jaar lopen, en de studiekiezers een spiegel voorhouden, geen negatieve invloed hebben op het inschrijvingsgedrag. Deze proeven bieden immers de mogelijkheid om aangepaste leertrajecten te voorzien die tegemoetkomen aan de diversiteit van de instroom. De studenten en hun groeikansen naar sterk leraarschap staan hierin centraal, wat in de feiten een service is voor de student.
 

Joris Hindryckx, voorzitter: “Met bijna 22.000 inschrijvingen in de lerarenopleidingen leggen de hogescholen het beste cijfer neer sinds 2015.”


Fijn is vast te stellen dat van de 21.984 studenten in de lerarenopleidingen er 4.555 studenten een leeftijd hebben tussen 25 en 40 jaar, en maar liefst 1.523 ouder zijn dan 40 jaar. Dit betekent dat zij-instromers omvangrijk zijn, wat zeker bijdraagt tot oplossingen om het lerarentekort op te vangen. De invoering van de educatieve graduaatsopleidingen, van de verkorte educatieve bachelors en van de educatieve masters heeft geleid tot meer opties voor zij-instromers. De hogescholen zorgen ervoor dat hun opleidingen met de nodige flexibiliteit kunnen ingericht worden. De beleidskeuze in het Vlaams regeerakkoord om anciënniteit die elders verworven werd, mee te valoriseren in de lerarenloopbaan, zal een extra stimulans geven aan professionals die zo vlotter de stap naar een andere loopbaan in het onderwijs kunnen nemen
 

Eric Vermeylen, secretaris-generaal: “De beleidskeuze in het Vlaams regeerakkoord om anciënniteit die elders verworven werd, mee te valoriseren in de lerarenloopbaan, zal een extra stimulans geven aan professionals die zo vlotter de stap naar een andere loopbaan in het onderwijs kunnen nemen.


STEM en knelpuntopleidingen

Minder goed zijn de cijfers van de STEM-opleidingen. In tegenstelling tot vorig jaar daalt het aantal van 28.918 naar 28.334 studenten. En 24.996 studenten volgen een knelpuntopleiding tegenover 25.732 vorig jaar; ook een daling.

Toch vertegenwoordigen de STEM- en knelpuntopleidingen nog steeds bijna 1/3e van de totale studentenpopulatie aan de hogescholen.

In samenspraak met het betrokken werkveld en de ministers van Onderwijs en van Werk wil de Vlaamse Hogescholenraad de komende maanden nagaan hoe dit naar het volgend academiejaar kan worden omgebogen.

De Vlaamse Hogescholenraad is alvast blij dat de nieuwe Vlaamse Regering de financiering van de OBE’s tegen het licht wil houden. De hogescholen vragen in deze een herwaardering van de opleidingen in de studiegebieden ‘handelswetenschappen en bedrijfskunde’ en ‘industriële wetenschappen en technologie’ tot een gewicht van 1,4 zonder dat een hogeschool eraan verliest. Dit vraagt een budgettaire investering van ongeveer 60 miljoen euro. Hiermee komt de financiering van de STEM-opleidingen alvast op een vergelijkbaar niveau als andere opleidingen.

 

Verpleegkunde stijgt lichtjes

Het aantal studenten in de verpleegkunde neemt toe van 7.317 naar 7.802. Mogelijk is het extra studiejaar een verklaring, waarom het aantal generatiestudenten lichtjes daalt van 1.918 naar 1.846. Ook de onduidelijke profilering van de HBO5-opleidingen verpleegkunde tegenover de vierjarige bacheloropleiding heeft hier waarschijnlijk een invloed.

Gelukkig zijn er beduidend meer zij-instromers: 1.452 studenten hebben een leeftijd tussen 25 en 40 jaar en 327 studenten zijn ouder dan 40 jaar. Ook hier verlichten de zij-instromers op termijn allicht de roep naar meer handen in de (gezondheids)zorg.

 

Kunstopleidingen zitten in de lift

Ook dit jaar trokken de kunstopleidingen meer studenten aan. Het aantal inschrijvingen aan de Schools of Arts binnen de hogescholen stijgt van 7.010 naar 7.130 studenten. Competitiviteit en creativiteit worden immers aangescherpt door hoogstaand artistiek onderwijs in de biotoop van de hogescholen en zijn fundamenteel voor de ontwikkeling van een steeds sneller veranderende samenleving, waarbij elk talent kan inzetten op eigen sterktes.
 

Koen Goethals, ondervoorzitter: “Competitiviteit en creativiteit worden immers aangescherpt door hoogstaand artistiek onderwijs in de biotoop van de hogescholen en zijn fundamenteel voor de ontwikkeling van een steeds sneller veranderende samenleving, waarbij elk talent kan inzetten op eigen sterktes.”


Internationalisering aan de hogescholen

De stijging van 27 % niet EU-studenten aan de Vlaamse hogescholen bewijst eens te meer de waardering van de kwaliteit voor ons Vlaams hogescholenonderwijs.

Bovendien vereist de versterking van de biotoop van de praktijk ook steeds meer een internationale dimensie. In het kader van internationale uitwisselingen is het noodzakelijk om anderstalige opleidingen (andere talen dan het Nederlands) aan te bieden. Momenteel bieden de Vlaamse hogescholen 28 bachelor- en masteropleidingen aan in het Engels. De huidige norm van maximum 6 % anderstalige bacheloropleidingen is bereikt. Daarom zijn de hogescholen blij dat de Vlaamse Regering het percentage voor anderstalige bacheloropleidingen wil verhogen van 6 % naar 9 %.


Een leven lang leren

De markante aanwezigheid van 22.433 studenten boven de 25 jaar (16 % van het totaal aantal studenten) illustreert een belangrijk aanbod omtrent een leven lang leren van de hogescholen. Maar de uitdagingen naar de toekomst zijn des te groter omdat de samenleving en economie steeds sneller veranderen. De hogescholen willen in de toekomst nog meer kunnen betekenen met een aangepast beleid om bij te dragen tot de realisatie van een echte cultuur van een leven lang leren in Vlaanderen.


Talent voor morgen aan de hogescholen, van waarde voor economie en samenleving

Tot slot: 96,3 % van de afgestudeerden aan de Vlaamse hogescholen vindt binnen het jaar een job. Dit bewijst eens te meer de waarde van de lerende biotoop van de praktijk en het belang en de plaats van de opleidingen met een professionele finaliteit in de samenleving.

De snelheid waaraan de economie en de samenleving veranderen, neemt alsmaar toe. Hoe kan talent tot professioneel hooggeschoolden opgeleid worden voor beroepen die vandaag nog niet eens gekend zijn? Het antwoord schuilt in de verdere ontwikkeling van lerende biotopen van de praktijk. Enkel door in een breed internationale context zich geëngageerd te connecteren met het werkveld, kunnen lerende biotopen tijdsgebonden relevant worden uitgebouwd. Op die manier leiden de hogescholen studenten op voor de beroepen van morgen.

Vlaanderen heeft dus nood aan nog meer jongeren die kiezen voor een hogeschoolopleiding en aan nog meer beroepsactieve professionals die een leven lang willen leren om direct, praktijkcontext- en tijdsgebonden hun werkveld bij de tijd te brengen. Daarom is VLHORA blij dat de nieuwe Vlaamse Regering naast het basisonderwijs, ook de hogescholen zuurstof geeft in haar meerjarenbegroting 2020-2024.

 

Meer informatie?

Eric Vermeylen
secretaris-generaal – VLHORA
0476 65 21 56

Gert Fransen
adviseur communicatie – VLHORA
0477 32 18 07